Vişne Bahçesi

Vişne Bahçesi (Rusça: Вишнёвый сад), Anton Çehov'un yazdığı ve ilk kez 17 Ocak 1904 tarihinde Moskova'daki Moskova Sanat Tiyatrosu'nun Constantin Stanislavski yönetmenliğinde sahnelediği oyun.
Eser, 19. yüzyılın son yıllarında gelişme yolundaki sanayileşmeye çalışan Rusya'da geçmektedir. Rusya'da o dönemde işçi sınıfı ve kapitalist sınıf belirginleşmişti. 1894-1904 yıllarında Çar II. Nikola Rusya'nın tek hakimiydi. Nikola döneminde en ufak bir muhalefet veya farklı görüşlere izin verilmiyordu.
Anton Çehov da bu oyunu II.Nikola baskısı altında yazmak zorunda kaldı. Halkta güven uyandırmayan Çar, toplumdaki huzursuzluğu gidermek ve tepkileri yatıştırmak için reform sözleri verdi. Ancak sözler yerine getirilmedi. Marksizm güçlenirken tiyatroda gerçekçilik etkinleşti ve işçi sınıfı sahnede temsil edilmeye başlandı.
Vişne Bahçesi dünyanın dört bir yanında 1904'ten beri defalarca sergilendi. Anton Çehov 44 yıllık oldukça kısa bir yaşam sürdürmüş olmasına rağmen, Rusya'da toplumsal anlamda önemli ve köklü değişiklikler yaşanan bir dönemde yaşadı. Doğduğunda halkın önemli bir bölümü tarım kölesi olarak çalışmaktaydı. Çehov'un yetişme döneminde ise, sanayi gelişmeye başladı ve kentlerde işçi sınıfı büyürken, tarımsal anlamda derebeyleri varlıklarını yitirmeye başladı. Burjuvazinin demokratik talepleri artmaya başlarken, aristokrasi zorbalaştı ve yazarın ölümünden sonra 1917 Ekim Devrimi gerçekleşti.
Vişne Bahçesi'nde Çehov, Rusya'nın tarihini, basit bir hikâye görünümünde, sıradan insanların hayatlarına yansıttı. Yazar aynı zamanda genel kanının aksine, Vişne bahçesi'ni dramdan ziyade komedi hatta yer yer fars olarak tanımladı.

Başlıca karakterleri

• Lyubov Andreyevna Ranevskaya: Çiftlik Sahibi
• Anya: Lyubov Andreyevna'nın kızı
• Varya:Lyubov Andreyevna'nın evlatlık kızı
• Leonid Andreyeviç Gayev:Lyubov Andreyevna'nın Ağabeyi
• Pyotr Sergeyeviç Trofimov: Üniversite öğrencisi,öğretmen
• Yermolay Alekseyeviç Lopahin:Tüccar
• Boris Borisoviç Simeonov Pişçik:diğer çiftlik sahibi
• Şarlotta İvanovna:Mürebbiye
• Dunyaşa:Hizmetçi
• Firs:Uşak
• Yepihodov
• Yaşa
• Yolcu

Dış bağlantılar

• Vişne Bahçesi'nin metni (Rusça)
• Project Gutenberg, Vişne Bahçesi'nin İngilizce çevirisi (İngilizce)
• Yapıtın, Cumhuriyet Gazetesi Dünya Klasikleri Dizisi'nde yayımlanan baskısının çevrimiçi okunabileceği bağlantı.

Read More

Anton Pavloviç Çehov

Anton Pavloviç Çehov (29 Ocak 1860, Taganrog Rusya - 15 Temmuz 1904, Badenweiler, Almanya), Rus tiyatro yazarı ve modern kısa öykülerin kurucularındandır
Rusya'nın güneyinde Azak Denizi kıyılarındaki Taganrog'da bakkal bir babanın oğlu olarak Dünya'ya geldi.Dört çocuklu bir ailenin ortanca çocuğudur. Babası, ticaretten çok dini konulara eğilimleri olan sert ve otoriter bir adamdı. Babasının baskısıyla kilise korosunda ilahi söyleyen Çehov, ticarette başarı sağlayamayan babasının yerine dükkân işleriyle de ilgilendiğinden lise eğitimi uzadıkça uzadı.
Çehov, bir süre Yunanlı çocukların devam ettiği yerel bir okulda okudu. Daha sonra on yıl boyunca lisede Yunan ve Latin klasikleriyle temel bir eğitim gördü. Düş gücüne fazlasıyla olanak tanıyan bu eğitim Çehov'un yaşamı boyunca klasiklerden hoşnut olamamasına yol açacaktı. "Edebiyat Öğretmeni" adlı hikâyesi üniversite yıllarına aittir.
1876'da babasının iflas etmesi üzerine ailesi Moskova'ya göçtüğünde, kendisi bir ağabeyi ile birlikte Tagangrog'da kalarak liseye devam etti. Üç yıl boyunca, henüz çok genç olmasına karşın kendi hayatını kendi kazandı. Zor koşullar altında geçen çocukluk yılları, hikâyelerinde çocuklara geniş yer vermesine ve hep hüzünlü, incinmiş çocukları anlatmasına neden oldu.
1879'da liseyi bitirdi ve Moskova'ya giderek tıp fakültesine girdi; 1884'te doktor oldu. Tıp öğrenimi sırasında ailenin geçimine katkıda bulunmak için çeşitli dergilerde yazılar yazdı. Bu dönemde yazdığı yazılarını "Melbourne'ün Masalları" adlı kitapta toplayarak üniversiteyi bitirdiği yıl ilk kitabını yayınladı.
Çehov, üniversiteyi bitirir bitirmez hekimliğe başladı. "Cerrahlık", "Cansız Ceset", "Kaçak" adlı hikâyelerini bu dönemde yazdı. Hekimlik çok vaktini aldığından yazmasına engel olmaya başlayınca hekimlikten vazgeçip yazarlığa yöneldi. Yazarlığına hekimliğinin izleri görülür. Pek çok kimse onun Çarlık Rusyasını anlatışını, bir doktorun hastalığı teşhis edişine benzetir.
1887'de "Alacakaranlıkta" adlı öykü kitabıyla Rus Akademisi tarafından verilen Puşkin ödülü nü kazandı. Aynı yıl ilk büyük tiyatro oyunu "İvanov", Moskova'daki Korsch Tiyatrosunda sergilendi.
Ünlü öyküsü "6. Koğuş" 1892'da yayınlandı. Aynı yıl kolera salgını olan bölgelerde doktor olarak aktif rol oynadı. Merkez Rusya'da bir Melikhov adını verdiği bir malikane satın alarak taşındı ve yaşamında "Melihova dönemi" denilen yeni bir dönem başladı. Bu dönemde yaratıcılığının zirvesine ulaştı. Sürekli kendisini ziyaret gelen dostlarını malikanede ağırladı.
1894 yılının bir bölümünü yurtdışında geçirdi. Bu arada vereme yakalandı, tedavi için Kırım'a geçti.
1895'te "Martı" oyununun ilk versiyonunu yazdı. "Sahalin Adası"nı yayınladı. Tolstoy ile tanıştı. Oyunun St. Petersburg'daki ilk gösterimi başarısızlıkla sonuçlandı.
1897'de Köylüler adlı uzun öyküsünü yayınlattı. 1898'de Sanat tiyatrosunu Stanslavski ile birlikte kuran Nemiroviç-Dantçenko Martı’yı sahnelemek için Çehov’dan izin istedi, bu arada Çehov, ilerde evleneceği aktris Olga Knipper'le tanıştı. Martı oyunu büyük başarı elde etti. Çehov'un babası öldü.
1899'da Vanya Dayı'nın ilk gösterimi yapıldı, Toplu Yapıtlarının ilk cildi yayımlandı.
1901'de Üç Kızkardeş sahnelendi; Çehov, Kafkasya seyahatinden sonra bir ev yaptırdığı Yalta'ya döndü ve Olga Knipper ile evlendi.
1904'te "Vişne Bahçesi" Moskova'da sahnelendi. Sağlığı bozulan Çehov, eşi ile birlikte Almanya'ya gitti ve Badenwiller'da öldü.
Çehov'un bütün yapıtları ölümünden 40 yıl sonra 20 cilt halinde yayımlandı. Bu yayının 8. cildinde Çehov'un sayısı birkaç bine ulaşan mektupları yer alır.

Tiyatro OyunlÇehov'un tiyatro sevgisi çocukluk yaşlarında izleyici olarak başladı. Vodvil olarak adlandırdığı birer perdelik oyunlarıyla, dörder perdelik oyunlarından ilk ikisi olan İvanov ve Orman Cini'ni 1887-1890 yıllarında yazdı. En ünlü eseri [Çalıkuşu] idi.
Vodvil leri taşra tiyatro sunda büyük başarı kazandı. Bir Moskova tiyatro sunda sahnelenen İvanov da çok büyük başarı sağladı. Orman Cini'nin aynı başarıyı sağlamaması üzerine Çehov oyun yazmaya uzun süre ara verdi. Martı'yla yeniden oyun yazmaya başlaması ikinci başarısızlığı beraberinde getirdi. Bunun üzerine Çehov tiyatroyla ilgisini kesmeye karar verdi. Bir mektubunda şöyle diyordu: "700 yıl yaşasam bir piyes yazmam. Nesine isterseniz bahse girerim." Bunları yazarken tiyatro sevgisini hesaba katmamıştır. Bu sırada Vanya Dayı büyük övgülere layık görülüyordu. Martı'nın ikinci sahnelenişinde kazandığı büyük başarı da Üç Kız Kardeş ve Vişne Bahçesi ni yazmasını sağladı.

 

Read More