FUAT UZKINAY etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
FUAT UZKINAY etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

13 Kasım 2015 Cuma

Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı

Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girdiği yıl çekilen, Türk sinema tarihinin bilinen ilk filmi ve senaryosudur.
Osmanlı ordusunda yedek subay olarak görev yapan Fuat Uzkınay tarafından Sigmund Weinberg yapımcılığında 14 Kasım 1914'te çekilmiştir. Film 150 metrelik bir belgeseldir. Filmdeki tüm olay, bugünkü adı Yeşilköy olan, Ayastefanos'taki Rus anıtı Ayastefanos Abidesi'nin yıkılışıdır. Filmin hiçbir kopyası günümüze ulaşmamıştır. Bir canlandırması bugün Londra Sinema Müzesi'nde sergilenmektedir.
Aslında ilk çekilen Türk filmi Himmet Ağa'nın İzdivacı olsa da filmin oyuncuları, çekimler sırasında savaştan dolayı askere alındığından çekimler yarım kalmış ve o süre içinde Ayastefanos'taki Rus Abidesi'nin Yıkılışı çekilerek gösterime girmiştir. Bu yüzden Ayastefanos'taki rus Abidesi'nin Yıkılışı filmi, ilk Türk filmi olarak kabul edilir.
  • Ayastefanos Abidesi (1898-1914)
  • İlk Türk Filmi: Ayestefanos abidesinin yıkılışı

Fuat Uzkınay

Fuat Uzkınay (1888, İstanbul - 29 Mart 1956 - İstanbul), ilk Türk sinemacısı.
İlk ve ortaöğrenimini İstanbul'da tamamladı. İstanbul Sultanisi'ni bitirdikten sonra İstanbul Dar - ül Fünun'un fizik-kimya bölümüne girdi. Türkiye'de Sinemaya olan ilginin artmasıyla birlikte Uzkınay'ın da dikkatini çeken sinema sanatı, onun dahiliye müdürlüğü yaptığı okulda öğrencilere sinemayı tanıtan ve öğreten dersler vermesini sağladı. Şehzadebaşı'nda Milli Sinema adı verilen ve daha sonra "Ali Efendi Sineması" adını alan ilk Türk sinemasının 19 Mart 1914 tarihinde açılımasında Uzkınay'ın büyük emeği geçmiştir. Türkiye'de sinemayı halka ilk tanıtan Sigmund Weinberg'den sinema oynatıcısının kullanılmasını öğrendi.
Askerliğini yaparken 14 Kasım 1914 Cumartesi günü Ayastefanos'taki Rus Abidesi'nin yıkılışını 150 metrelik filme çekerek, Türk sinemasında ilk kez film çeken kişi oldu. Bir yıl sonra (1915) Harbiye Nazırı Enver Paşa'nın emriyle Merkez Ordu Sinema Dairesi (MOSD) kurulunca, Türkiye'de sinemayı tanıtma konusunda büyük katkıları olan Sigmund Weinberg de bu kurumun başına getirilir. Yardımcısı da Fuat Uzkınay'dır. 1916'da MOSD'un başına getirildi. Almanya'da filmcilik konusunda eğitim gördü. İlk konulu film olan Himmet Ağa'nın İzdivacını büyük zorluklarla bitirebildi. Ordudan 1954'te emekli olan Fuat Uzkınay, 1956'da öldü.
Ankara'da bulunan Kara Kuvvetleri Foto Film Merkezi'nin bir stüdyosuna hizmetlerinden dolayı Uzkınay'ın adı verilmiştir.

Filmografisi (yönetmen)

Filmleri (yapımcı)

Filmleri (görüntü yönetmeni)

  • Boğaziçi Esrarı / Nur Baba - 1922
  • Bican Efendi Mektep Hocası - 1921
  • Bican Efendi'nin Rüyası - 1921
  • Binnaz - 1919
  • Mürebbiye - 1919
  • Tombul Aşığın Dört Sevgilisi - 1919
  • Himmet Ağa'nın İzdivacı - 1918
  • Bican Efendi Vekilharç - 1917
  • Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı - 1914

Filmleri (eser)

  • Zafer Yollarında - 1923